Әдістемелік кітапша "Оқытуда қолданылатын әдіс-тәсілдер"

  1. Материалы для учителя
  2. ИЗО, МХК

Автор материала: Бегалиева Баян Мусаевна

Содержимое документа:

Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы әкімдігінің

Шығанақ орта мектебі коммуналдық мемлеттік мекемесі

Әдістемелік кітапша

Құрастырған: Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Бегалиева Б.М.

2015-2016 оқу жылы

Оқытуда пайдаланатын әдіс-тәсілдер

Инсерт (түртіп алу) әдісі

Бұл тәсіл бойынша оқу материалы дайын күйінде беріледі, мәтінді оқып отырып оның бір жақ шетіне немесе кесте түрінде жазылады:«V» - білемін «+» мен үшін жаңа «-» басқаша ойлаймын «?» - түсінбедім, тереңірек білгім келеді

«V»

Кестені мәтіннің фрагменттері немесе толық абзац түрінде толтырады. Сонан соң оқушылар жұп болып немесе топпен өзара пікір алмасады. Түсініксіз болған ұғымдарды мұғалім түсіндіреді немесе басқа ақпарат көздерінен іздеуге үйге тапсырма беріледі. Мұнда оқушыларға аз таныс, қызықтыратын, энциклопедиялық сипаттағы, яғни құбылыстар туралы мәліметтер жинауға болады. Бұл тәсіл дәстүрлі оқытудағы «оқулықтан пәлен парагрофты оқыңдар» деген тапсырмаға қарағанда тиімді.

Венн диаграммасы

Екі затты алып, олардың ерекшеліктері мен ұқсастықтарын салыстыру.

Сын есім Сан есім

ББҮ кестесі

Білемін. Білгім келеді. Үйрендім.

Бұл стратегияны 1984 жылы Чикаго университетінің профессоры Донна Огл шығарған. Оның мақсаты – таным үрдісінде рефлексивтілікті дамыту.Ол үшін төмендегі кестені толтыру керек.

Білемін

Білгім келеді

Үйрендім

«Ирек» стратегиясы.

Оқушылардың танып білу қызметін арттыру үшін қолданылады. Мұғалім алдын ала мәтінді мағынасына қарай бөліктерге бөліп тастайды. Бүкіл сыныптағы оқушыларды топқа бөліп, әр топқа мәтін үзінділерін береді. Әр топ сынып оқушыларға, өздеріне берілген мәтіндерін түсіндіріп шығады. Мұндағы басты мақсат - әр оқушы осы тақырыпты түгелдей қамтуында.

«Ассоцияция» әдісі

1-қадам

Шеңбер сызып ортасына тақырыптың атын жазу

2-қадам

Дәптерлеріне сол тақырыпта өздері білетін ақпаратты жаздыру

3-қадам

Сол тақырып бойынша жазғандарына тұсаукесер жасау

4-қадам

Тақырып бойынша алынған бүкіл ақпараттың тізімін жасау

«Тоғысқан пікірталас» әдісі

1-қадам

Мәселелік сұрағының қойылымы

2-қадам «Т» сызбасы немесе «Пікірталас картасы» әдісі бойынша жұмыс

Жоқ

дәлелдемелер

дәлелдемелер

3-қадам

Жұптық жұмыс (кесте бойынша талдау)

4-қадам

Қорытнды шығару

5-қадам

Ұстанған бағыттарына қарай топқа бөліну

«Қолдаушы топ», «Қарсы топ», «Қалыс қалушылар»

6-қадам

Салмақты дәйектемелер дайындау

7-қадам

Пікірталас жүргізу

«Ротация» әдісі

1-қадам

Сұрақ дайындау (1-ден 4-ке дейін) сұрақтарды нөмірленген ватмандарға жазып, аудиторияның әр бұрышына ілу

2-қадам Сынып оқушыларын төрт топқа бөлу

Әр топ оз сұрақтарына жауап беру

3-қадам

Сағат тілімен орындарын алмастыру

4-қадам

Барлық топтардың жауаптары талқылану

«Зигзаг» әдісі

1-қадам Сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтау

2-қадам : Топтарға бөлу («жанұяға» - 1,2,3,4) Мәтін қанша бөлікке бөлінсе оқушылар сонша топқа бөлінеді

3-қадам: Жанұяның әр мүшесіне тапсырма беріледі.

4-қадам: Сараптау топтарына бөлінеді (1+1+1+1; 2+2+2+2; 3+3+3+3; 4+4+4+4)

5-қадам

Сараптау тобы мәтін бөлігін топта талдап, өзге оқушыларға тиімді түсіндіру жолдарын қарастырады.

6-қадам

«Жанұя» тобына барып білгенін үйретеді.

7-қадам

Мәтін бойынша сұрақтар қою

«Семантикалық карта» әдісі

дыбыстар

жуан

жіңішке

ашық

қысаң

«Автор орындығы» әдісі

1-қадам Кез келген жұмысты жазып болғаннан кейін тақтаның алдына үстел қою

2-қадам: Үстелге отырып өз жазғаның аудиторияға оқу

3-қадам: аудиторияны тыңдау. Сұрақтарына жауап беру

«Алты телпек» әдісі

Сыныпты алты топқа бөлу

«Ақ телпек» – статистикалық (мәселеге қатысты деректерді таласссыз келтіреді)

«Сары телпек» - сәттілік (сәтті кезеңдерді айтады)

«Қара телпек» - сәтсіздік (оқып жатқан мәселенің сәтсіз тұсын айтады)

«Көк телпек» - аналитикалық (талдау жасайды, топтар не үшін? неге? неге байланысты? Деген сұрақтарға жауап іздейді)

«Жасыл телпек» - шығармашылық (ақылға сыйымсыз идеялар мен болжамсдар айтады)

«Қызыл телпек» - сезімтал (оқиғаны оқу барысында бастан кешірген сезімдерін айтады)

«Біреуі үйде, үшеуі қонақта» әдісі

1-қадам

Сабақтың тақыпыбы мен мақсатын ашу

2-қадам Төрт адамнан «үй» тобына бөлу. Әр оп 1,2,3,4 деген өз нөмірлерін алады

3-қадам

Әрқайсына тапсырма үлестіріледі

4-қадам топ ішінде әр оқушыға нөмір беріледі (1,2,3,4)

5-қадам

Үй тобында мәселе талқыланады

6-қадам Белгілі бір уақыттан кейін топтағы оқушылар орнынан тұрады 1 нөмірлер көрші топқа, 2-нөмірлер 3-топқа, 3-нөмірлер 4-топқа, 4-нөмірлер 1-топқа жиналады.

7-қадам

«қонақтар сұрақ қояды» сосын өз топтарына қайтады.

8-қадам

1,2,3-нөмірлер үй тобына келіп , кезек—кезек қонақта не үйреніп келгендерін айтады.

9-қадам: Топ жұмыстарын өзара салыстырады

«Жүк журналы» әдісі

1-қадам: Сабақ

2-қадамТақырып бойынша болжамды «Жүк журналының сол жағына жазу»

Болжам

Жаңа ақпарат

Тақырып бойынша бұрыннан не білемін? Бұл туралы не білуім керек?

Бұл туралы енді не білдім? Қандай маңызды сәттерді мен енді анықтадым?

3-қадам Жұмыс жұбын құру

4-қадам Ақпаратты тыңдау барысында жұптың біреуі «Болжам» бөлімімен жұмыс жасап «+» таңбасын болжамның дұрыс-бұрыстығына қарай қойып отырады, ал екіншісі тек жаңа ақпарат жазады. Оқушылар жеке жұмыс жасайды.

5-қадам:

«Жүк журналының» екі жағын салыстыру, ақпартты қосу, жазғандарын сыныппен талдауға дайындық

«Фишбон» әдісі

«Қалам үстелдің ортасында» әдісі

1-қадам: Мәселенің қойылуы

2-қадам

Шағын топтарға бөлу

3-қадам «Дөңгелек үстел» жұмысының ережесін қабылдау

Әр оқушы ортаға қаламын қою арқылы ойынға өз қатысуын белгілейді

4-қадам: Қабылданған мәселені үстел басында талдау

5-қадам: Кіші топтарда болған әңгімені түйіндеу

«Лото» әдісі

1-қадам: Оқушыларға сандары жазылған лото таратылып беріледі.

2-қадам: Мұғалім лото тастарынының нөміріне сәйкес сұрақтарды оқиды

3-қадам. Лотосында бар санның сұрағына сол топ жауап беріп, лото тасын ұтып алып лотоны толтырулары керек.

4-қадам: Қай топ толық толтырса сол топ жеңімпаз атанады

«Қара жәшік» әдісі

1-қадам: Қара жәшік дайындалады.

2-қадам: қара жәшікке тақырыпқа қатысты сөз немесе сурет жасырынады

3-қадам:

Қара жәшіктегі заттың түрлі белгілерін біртіндеп оқиды

4-қадам: жасырын зат табылады

«Галереяға саяхат» әдісі

1-қадам:

Қабырға газетін жасау

2-қадам Қабырға газеттері бөлме қабырғаларына ілінеді

3-қадам: Мұғалімнің белгісімен топтар кабинет ішінде қозғалысқа түседі, талдайды, сараптайды, жапсырма қағазы арқылы пікірін не сұрағын жапсырады.

4-қадам: Галереяға саяхат аяқталған соң өз газеттерін алып пікірлерді оқып, сұрақтарға жауап береді. Қорытынды жасайды

«Кубизм» әдісі

Кубик жасалынып, оның 6 қырына 6 түрлі тапсырма жазылады. Мұғалім кубті ортаға тастап, қай қыры түссе, оқушы сол қырындағы тапсырмаға жауап береді.

«Синкуейн» әдісі

Мұны бес жолдан тұратын өлең деп те атайды. Бұл әрбір ой толғау кезеңінде қолданылады.Синквейн жазу ережесі:1) Бірінші қатарға бір сөзбен тақырып жазылады (зат есім түрінде).

2) Екінші қатарға тақырыпты екі сөзбен келтіруі (екі сын есім түрінде).

3) Үшінші қатарға үш сөзбен осы тақырып бойынша іс - әрекет жазылады (етістік, көсемше).

4) Төртінші қатарға төрт сөзден тұратын осы тақырыпқа қатысты сөйлем немесе сөз тіркесі.

5) Соңғы қатарға тақырып мәнін сипаттайтын бір сөзден тұратын синоним (метафора) жазылады

Дидактикалық ойындар

«Сен жалғастыр» ойыны

 Ойынның мақсаты: Басталған буынға буын қосып, сөз құрауға, зейінділікке баулу. Мұғалім сөздің басты буынын айтады, ал оқушылар оны аяқтайды. Мысалы, Ә-ЖЕ, ТА-ЗА, А-ТА, АЛ-МА. Т.б. 

«Достасқан буындар».

Қатар отырған оқушылар ауызша орындайды. Орындау тәртібі бойынша бірінші оқушы қа буынын айтса, екінші келесі буынын тауып сөз құрауы керек.

«Адасқан әріптер»ойыны

Дыбыстарды тиісінше тіркестіріп сөз жаса.1. р, о, б.- бор2. а, ш, а, ғ.- шаға

«Жалғасын тап» ойыны.

Тақтаға белгілі мақалдардан екіден сөз жазылады. Оларды қалған оқушылар тауып, қосып айтулары тиіс.1. Ұяда....Ұшқанда2. Көп...Терең...

«Кім білгір»ойыны.

Тақтаға заттардың, жан - жануарлардың суреті ілінеді. Суретке байланысты мақал - мәтелдерді кім біледі?

«Жылдам жауап»ойыны.

Оқушыларға әзіл аралас сұрақтар беріледі. Сұраққа толық тұрақты сөз тіркестерімен және мақал - мәтелдермен дұрыс әрі жылдам жауап берілуі керек.

«Ойлан тап»ойыны.

1. Біріккен сөздің бірінші түбірі тағам сөзімен синонимдес, екінші түбірі – тағам ыдыстың аты. Ол қай сөз? Асқазан2. Бір сөз сын есім мен зат есімнен бірігіп келіп, бір аңның атын білдіреді? Ақбөкен3. Республикамыздағы қандай қала, өзен аттары біріккен сөз түрінде айтылады? Жетісу, Талдықорған

«Ойна да ойлан»ойыны.

Адамның туыстық атауларын білдіретін зат есімдерді жаз.2. Қолмен ұстауға, көзбен көруге болатын зат есімдерді жаз.

«Кім тез тауып, оқи алады?» ойыны.

Мына сөйлемдерде сөздердің орын тәртібі ауысып жазылған. Оны тиісті тәртібіне келтіріп, кім тез тауып оқи алады?

«Ұйқасын тап ойыны»

Өзінше ноян, Қорқақ кім?.. қоян."Бата алмас түлкі, Үсті тікен.. кірпі

«Жалғасын тап ойыны»

Атаңның баласы болма,/адамның баласы бол/

«Синтаксистік касса» ойыны.

Карточкада бірнеше суреттер көрсетіледі (адам, құс, т.б.) беріледі және қойылатын сұрақтар карточкасы жасалады. Суреттің үстіне сұрақтары айтылып қойылады.

«Сө...

Предпросмотр онлайн:

Скачать 298.59 Kb

Посмотрите также:

— Ребусы башкирский язык
— Статья «Описание моего педагогического кредо»
— Музыкальный спектакль для учащихся 7-18 лет «Пропавшая принцесса»
— Майстер-клас з професійної педагогіки по використанню кейс-методу
— Сценарий проведения Дня птиц