Конспект урока на тему: "Односоставные предложения"

  1. Материалы для учителя
  2. ИЗО, МХК

Автор материала: Исаева Эльмира Халилибрагимовна

Содержимое документа:

Дарсны темасы: Бир бёлюклю жумлалар. Ат жумлалар.

Дарсны муратлары:

1.Бир бёлюклю жумлаланы гьакъында билеген англавларын яшланы ачыкъ этмек, алдагъы дарсларда алгъан билимлерин беклешдирмек. Оьзбашына юрюлюген ахтарыв ишни натижасында янгылыкъланы уьйретмек.

2.Оьзбашына билим алдырмакъ, гьакълашыв ва пайдалы маълумат топлав имканлыкъларын яшланы оьсдюрмек.

3.Яшланы тил культурасын артдырыв, чебер сезивню тарбиялав.



Къурулушуна гёре дарс - къошулчан дарс.



1.Къурум мюгьлет.

Сынавун мекенлешдирив, токъташдырыв.

1 Слайд. Миллетим, диним булан

Яшав ёлун оьтгенмен.

Аявлу анна тилим,

Сени булан оьктеммен.

Яшлар, сатырланы охугъуз, шиърудан алынгъан гесекни не маънасы бардыр, ачыкъ этип айтыгъыз.

Яшлар айталар.

Жумлаланы ичинден бир бёлюклю жумлаланы язып алма къарагъыз.

Яшлар тюз жаваплар берелер.

…Яшав ёлун оьтгенмен – хабарлыгъы 1 бетде, теклик санавда.

Къайсы жумла болажакъ?

-Белгили бетли, неге тюгюл де…

Дагъы бармы шолай жумла?

-Сени булан оьктеммен.

Хабарлыгъы 1 бетде, теклик санавда – бу да белгили бетли жумла.

Яхшы, яшлар. Ана тилни гьакъында бирдагъы сатырланы эсге алайыкъ, ичиде бир бёлюклю жумлалары булангъы,ойлашыгъыз( Оьзбашына иш)

Яшлар айталар, бир-бирин тергейлер.

Слайд 2. Кюлеме хоншунга – гелир башынга.

Яшлар жумлагъа тергев беригиз, булай жумлалар къайда ёлугъа, булар нелер бола? Хабарлыгъы нечик этилген?

Яшлар жавап берелер.

-Айтывлар. Не чачсанг, шону жыярсан….

Хабарлыгъы – 2 бетде, текликде, бары да адамлагъа ортакъ маънада къоллангъан. Булай жумлалагъа ортакъ бетли жумлалар деп айтыла.

Слайд 3. Бизге яхшы охумагъа тарыкъ.

Буу жумланы хабарлыгъы бетсиз къалипде – инфинитив + тарыкъ, шо саялы да булай жумлалагъа бетсиз жумлалар деп айтыла.

Слайд 4.

Тюнегюн хоншулагъа газетлер гелтирдилер.

Бу жумланы хабарлыгъына тергев беригиз.

Гелтиргенлер – 3 бетде, кёплюк санавда.

Булай жумлалар – белгисиз бетли жумлалар бола.



Яшлар, интерактивный доскадагъы электронный таблицагъа тергев беригиз, шонда бир бёлюклю жумлаланы таблицасы берилле.

Бары да шо биз эсгерген жумллаланы баш уьюрю къайсы баш уьюрден этилген?

-Яшлар жавап бере (хабарлыкъдан)

Оьзбашына ишлев.

Слайд 5. Шулай жумлалар бар:

1.Юз сугъарма – гюз сугъар.

2.Сизин арзагъызгъа тангала къаралажакъ.

3.Улланабызны песиясын гьар айны ахырында гелтирелер.

4.Ишге алгъасайман.

Таблицаны ичин толтурмакъ ( жумлаланы номерлерин салмакъ)

Белгилер шулайлары къоллана: Б 1- белгили бетли жумла

Б 2 –белгисиз бетли жумла

Б 3 – бетсиз жумла

О/Б – ортакъ бетли жумла

Тюз жаваплар булангъы таблица:



Слайд 6. Гечорта .Къырда шыплыкъ.

Гёрсе де чакъ ачыкъны.

Бирев гёрмеё, бирев гёрмей

Бу мендеги талчыкъны.

Яллап, чиркип бара яшым…

З.Атагишиева

Яшлар текстге тергев беригиз, нени яда кимни гьакъында айтыла у сатырларда?

Яшлар жавап айталар.

Нечик жумлалар ёлукъду бизге, къарайыкъ гьали.

Гечорта. – айры жумла, бир баш уьюрю этилген иесиден.

Шыплыкъ. Бир баш уьюрю – иесиден этилген.

Булай жумлалагъа биз нечик жумлалар деп айтабыз?

- Ат жумлалар деп айтыла. Русча нечик айтыла?

– Назывные ( Номитативные предложения)

Гьали, яшлар, янгы теманы языгъыз.

Ат жумлалар. Ат жумлаланы язмакъ.

Слайд 7 . Ичиндеги жумлалар языла, къачан къолланагъаны ачыкъ этиле.

Китап булан ишлев.Тапшурув.



Белюклеге гёре ишлев.

1 бёлюк «Ким кёп къумукъ журналланы, китаплаланы атларын язажакъ»

2 бёлюк «Ким кёп табиатны суратлавда ат жумлалар язажакъ»

Яшлар ишлей, астаракъ макъам согъула.

Яшланы ишлери тергеле.

  1. «Дагъыстанлы къатын», «Къарчыгъа» журнал, «Ёлдаш» газет, «Тангчолпан» журнал, «Языкъ Гьабибат» повесть, «Очакъда от сёнгюнче»…

  2. Чувлукъ. Шыплыкъ. Бир минг тогъуз юз къыркъ бешинчи йыл.

Яллав гюн. Саргъайгъан япыракълар. Къарангылыкъ…



Слайд 8. Суратлар бар, шолагъа къарап яшлар жумлалар къурмакъ учун кёмек гьисапда.



Яшлар, мен сизге бек разимен, неге тюгюл де эки де бёлюкню ортакъчылары арив ишледилер, тюз жумлалар язгъанлар. Жавапларыгъыз тенг болду.

Мен сизге китаплар савгъат этемен. Сиз гьакъылтёбелерсиз.



Рефлексия.

Яшлар сиз дарсны не ерин ушатдыгъыз?

Сизге не ерде яхшы болду?

Къайсы ерде четимликлер ёлукъду?

Дарсны ушатдыгъызмы?- Дарсны ушатдыкъ, айрокъда табалицалар булпан ишлейген заманын.

Белюклер булангъы иш оьтгерегенде бек къужурлу эди, макъамгъа тынглайгъаныкъ дагъы да яхшы болду.

Шиърулардан алынгъан гесеклер кепибизге гелди, аналаны дагъы яхшы сюймеге, оланы аявламагъа бизин уьйретди…

Кёп савболугъуз, яшлар.

Уьйге ишни язып алып къоясыз.

Тапшурув № , Патимат, Аминат, Салигьат адабият асарлардан ат жумланы язып аласыз.

Дарс битди, савболугъуз!



Предпросмотр онлайн:

Скачать 15.46 Kb

Посмотрите также:

— Технологическая карта по русскому языку «Окончания существительных в дательном падеже»
— Разработка урока «Ул көннәрнең даны мәңгелек»
— Ул көннәрнең даны мәңгелек
— Разработка урока по татарскому языку на тему «Билгесез үткән заман хикәя фигыль»
— Мастер - класс на тему «Татар теле дәресләрендә интерактив тактаның мөмкинлекләре»